Kỳ thi và niềm tin vào chính mình

Tác giả: GS.TS Huỳnh Văn Sơn

Kỳ thi tốt nghiệp THPT trong tâm thức của nhiều người là kỳ thi của những đêm thức khuya, của những hồi hộp trước giờ phát đề.

Nhưng nếu nhìn ở một góc độ rộng hơn, đây còn là một cơ hội đặc biệt để học sinh hoàn thành một chặng đường học tập quan trọng, để gia đình chứng kiến sự trưởng thành của con em mình và để thầy cô giáo nhìn thấy thành quả của một hành trình giáo dục đã được vun đắp bằng sự tận tâm, trách nhiệm và yêu thương.

Một kỳ thi thành công không chỉ là kỳ thi có điểm số cao, mà còn là kỳ thi giúp người trẻ giữ được niềm tin vào chính mình. Kỳ thi tốt nghiệp không phải là nơi quyết định toàn bộ giá trị của một con người, mà là dịp để các em tổng kết một giai đoạn nỗ lực và chứng minh với bản thân rằng mình đã đủ bản lĩnh để bước sang một ngưỡng cửa mới.

Thực tế kỳ thi là một thử thách quan trọng, nhưng không phải là điểm kết thúc. Sau kỳ thi còn rất nhiều lựa chọn, rất nhiều con đường để phát triển năng lực và theo đuổi ước mơ.

Điều đáng quý nhất không phải là một điểm số tuyệt đối mà là việc các em đã cố gắng hết mình, đã dũng cảm đối diện với thử thách và đã trưởng thành hơn qua chính quá trình chuẩn bị cho kỳ thi.

Trong khi đó, đằng sau mỗi thí sinh bước vào phòng thi là cả một gia đình đang gửi gắm niềm tin và hy vọng. Nhưng điều mà phụ huynh cần nhớ là con em mình không cần thêm áp lực, mà cần cảm giác được tin tưởng.

Nhiều nghiên cứu tâm lý học cho thấy sự kỳ vọng quá mức đôi khi trở thành gánh nặng khiến học sinh lo âu, giảm sự tự tin và ảnh hưởng đến kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Trong những ngày này, sự hiện diện bình tĩnh của cha mẹ đôi khi có giá trị hơn rất nhiều những lời nhắc nhở về điểm số hay trường đại học. Khi cha mẹ lắng nghe, thấu hiểu và động viên đúng cách, các em dễ giữ được trạng thái cảm xúc tích cực, ổn định hơn.

Điều đáng ghi nhận trong những năm gần đây là công tác tổ chức kỳ thi ngày càng được hoàn thiện theo hướng an toàn, nghiêm túc nhưng cũng nhân văn và hỗ trợ thí sinh tốt hơn.

Những hoạt động tiếp sức mùa thi, những chương trình hỗ trợ tâm lý, những nỗ lực của các địa phương nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh vùng sâu vùng xa đã góp phần làm cho kỳ thi trở nên nhẹ nhàng hơn.

Sự quan tâm từ gia đình, nhà trường và xã hội dần trở thành nguồn nâng đỡ quan trọng cho các thí sinh. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy xã hội đang cùng chung tay để tạo nên một môi trường thi cử vừa hiệu quả vừa giàu tính nhân văn.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 rồi sẽ khép lại sau vài ngày ngắn ngủi. Các em hãy nhớ rằng phía sau mình là tình yêu thương của gia đình, sự đồng hành của thầy cô và niềm tin của xã hội.

Còn phía trước các em không chỉ là một kỳ thi, mà còn là cả một hành trình mới đang rộng mở để chờ đón những ước mơ được cất cánh.

Mùa thi rồi sẽ qua, nhưng những ước mơ tuổi học trò thì cần được giữ lại. Bởi điều xã hội cần không chỉ là những thí sinh đạt điểm cao, mà còn là những người trẻ biết tin vào bản thân và dám bước tới tương lai bằng tất cả khát vọng của mình.

Khi công nghệ và AI ngày càng phát triển, nhiều học sinh bắt đầu đặt câu hỏi: Ngành Tâm lý học có bị đào thải trong tương lai không? Liệu những công việc liên quan đến con người có còn giữ vai trò quan trọng hay sẽ dần bị thay thế bởi máy móc? Tại Trường Đại học Thái Bình Dương (TBD), ngành Tâm lý học được định hướng theo hướng ứng dụng, giúp sinh viên không chỉ hiểu kiến thức chuyên môn mà còn phát triển khả năng thấu hiểu con người – năng lực được xem là ngày càng có giá trị trong thời đại mới.

Vì sao nhiều người lo ngành Tâm lý học sẽ bị đào thải?

Những năm gần đây, sự phát triển của AI đã làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và giao tiếp. Không ít ngành nghề đang được tự động hóa khiến nhiều học sinh lo lắng về khả năng cạnh tranh nghề nghiệp trong tương lai.

Với Tâm lý học, nỗi lo này xuất phát từ suy nghĩ rằng:

• AI có thể phân tích hành vi con người
• Các nền tảng số có thể hỗ trợ tư vấn
• Công nghệ có thể thay thế tương tác giữa người với người

Tuy nhiên, đây mới chỉ là một phần của câu chuyện.

Bởi cốt lõi của Tâm lý học không nằm ở việc đưa ra câu trả lời, mà nằm ở khả năng quan sát, thấu hiểu bối cảnh, cảm xúc và tạo ra sự kết nối mang tính cá nhân – điều vẫn rất khó để thay thế hoàn toàn.

AI có thể xử lý dữ liệu nhưng chưa thể thay thế sự thấu hiểu con người

Trong nhiều lĩnh vực hiện nay, công nghệ giúp tăng tốc độ phân tích và xử lý thông tin. Nhưng khi làm việc với con người, mọi vấn đề thường không chỉ có một đáp án đúng.

Tâm lý học đòi hỏi người học phải:

• Hiểu cảm xúc và hành vi
• Đặt câu hỏi đúng
• Lắng nghe có chủ đích
• Đánh giá bối cảnh cụ thể
• Đưa ra định hướng hỗ trợ phù hợp

Đây là những năng lực cần đến sự đồng cảm, khả năng kết nối và tư duy phản biện – những yếu tố khó được thay thế hoàn toàn bởi công nghệ.

Chính vì vậy, thay vì bị đào thải, Tâm lý học đang dần chuyển mình để trở thành lĩnh vực kết hợp giữa khoa học hành vi và khả năng thích ứng với xã hội hiện đại.

Ngành Tâm lý học đang mở rộng cơ hội trong nhiều lĩnh vực

Một trong những hiểu lầm phổ biến là học Tâm lý học chỉ để trở thành chuyên gia tham vấn. Thực tế, kiến thức tâm lý hiện nay được ứng dụng ngày càng rộng trong nhiều lĩnh vực như:

• Giáo dục và phát triển con người
• Doanh nghiệp và quản trị nhân sự
• Truyền thông – hành vi người tiêu dùng
• Chăm sóc sức khỏe tinh thần
• Nghiên cứu xã hội
• Phát triển cộng đồng

Điều này cho thấy nhu cầu về những người hiểu con người đang ngày càng tăng lên, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh hơn bao giờ hết.

Muốn không bị đào thải, sinh viên Tâm lý học cần học theo hướng ứng dụng

Trong tương lai, kiến thức đơn thuần sẽ không còn là lợi thế cạnh tranh. Điều tạo nên khác biệt là khả năng vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề thực tế. Vì vậy, người học Tâm lý học cần được rèn luyện:

• Tư duy phân tích
• Kỹ năng giao tiếp
• Khả năng quan sát
• Năng lực phản biện
• Sự thấu cảm và đạo đức nghề nghiệp

Đây cũng là lý do chương trình đào tạo ngày càng chuyển dịch từ “học để biết” sang “học để ứng dụng”.

Điều gì tạo nên khác biệt khi học ngành Tâm lý học tại Đại học Thái Bình Dương?

Mỗi ngành học đều có thể thay đổi theo thời đại, nhưng môi trường đào tạo sẽ quyết định cách sinh viên thích nghi với sự thay đổi đó.

Tại Đại học Thái Bình Dương, chương trình Tâm lý học được phát triển theo định hướng khoa học – ứng dụng – nhân văn.

Nền tảng khoa học gắn với giá trị con người

Sinh viên tiếp cận kiến thức trên nền tảng khoa học tâm lý hiện đại để hiểu sâu về hành vi, cảm xúc và đời sống tinh thần.

Tâm lý học không chỉ được nhìn nhận như một hệ thống lý thuyết mà còn là công cụ để tạo ra giá trị tích cực cho cá nhân và cộng đồng.

Định hướng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực

Người học được tiếp cận các tình huống tâm lý phổ biến trong giáo dục, doanh nghiệp và xã hội.

Thông qua đó, sinh viên từng bước hình thành tư duy phân tích, đánh giá và hỗ trợ phù hợp với từng bối cảnh thực tế.

Phát triển kỹ năng giao tiếp và đồng cảm

Thông qua hoạt động học tập, thảo luận và thực hành tình huống, sinh viên được rèn luyện khả năng kết nối với con người cùng phong thái làm việc chuyên nghiệp.

Phương pháp học giúp sinh viên hình thành tư duy nghề nghiệp từ sớm

• Học theo tiến trình nhận thức – can thiệp: Sinh viên được dẫn dắt từ quan sát, phân tích đến định hướng hỗ trợ tâm lý, giúp hình thành tư duy nghề nghiệp bài bản ngay trong quá trình học.
• Kết hợp lý thuyết với thực hành chuyên môn: Các học phần được triển khai song song giữa kiến thức khoa học và hoạt động thực hành, mô phỏng, thảo luận để tăng khả năng ứng dụng.
• Học tập tương tác và phản tư cá nhân: Sinh viên chủ động tham gia trao đổi, chia sẻ và tự đánh giá trải nghiệm học tập, từ đó phát triển khả năng thấu hiểu con người và năng lực chuyên môn một cách bền vững.

Những lợi thế vượt trội khi đăng ký xét tuyển tại Đại học Thái Bình Dương (TBD)

• Cam kết việc làm 100%: Sinh viên được đảm bảo cơ hội làm việc tại các tập đoàn lớn với mạng lưới hơn 200 doanh nghiệp đối tác.
• Đào tạo thực hành 70%: Áp dụng mô hình 3-4-3 (70% thời lượng là thực hành, dự án và thực tập doanh nghiệp), giúp sinh viên tích lũy tương đương 1,5 năm kinh nghiệm làm việc ngay khi tốt nghiệp.
• Học phí ổn định, không tăng: Nhà trường cam kết không tăng học phí trong suốt toàn bộ khóa học và cung cấp nhiều suất học bổng trị giá lên đến 100% học phí.
• Lộ trình rút ngắn, linh hoạt: Chương trình cử nhân chỉ 3,5 năm; sinh viên có thể học vượt để hoàn thành sớm. Phương thức xét tuyển học bạ linh hoạt, mở cửa cơ hội cho cả thí sinh tự do.
• Trải nghiệm quốc tế đa dạng: Cơ hội du học chuyển tiếp (2+2, 3+2) sang Pháp, Đài Loan, Hàn Quốc… và học tập với đội ngũ giảng viên bản ngữ ngay từ năm nhất.

Trường Đại học Thái Bình Dương khẳng định vị thế tiên phong trong đào tạo thực tiễn, gắn kết doanh nghiệp và phát triển năng lực toàn diện, mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên. Đăng ký nhập học ngay để bắt đầu hành trình xây dựng nền tảng chuyên môn vững chắc và mở rộng cơ hội nghề nghiệp ngay từ hôm nay.

Khởi tố cựu sinh viên công nghệ thông tin chế tạo 'bảo bối' giúp tài xế taxi điện ăn chặn doanh thu

Chỉ với vài linh kiện điện tử giá rẻ mua trên mạng, một cựu sinh viên công nghệ thông tin đã tự chế ra 'bảo bối' giúp các tài xế taxi điện qua mặt hệ thống hồng ngoại thông minh để ăn chặn doanh thu.

Ngày 10/6, Công an thành phố Hà Nội cho biết, Cơ quan CSĐT Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố 12 bị can liên quan đến hành vi sản xuất, mua bán thiết bị điện tử để sử dụng vào mục đích trái pháp luật.

Theo đó, qua công tác nắm tình hình, ngày 20/4, Công an phường Phúc Lợi phát hiện, bắt giữ Hoàng Liên Sơn (sinh năm 1986, trú tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai) khi đối tượng đang giao dịch bán thiết bị điện tử tại khu vực phường Phúc Lợi, thành phố Hà Nội.

Đối tượng Hoàng Liên Sơn (ảnh: Công an TP Hà Nội).

Căn cứ kết quả điều tra ban đầu xác định, Hoàng Liên Sơn từng có thời gian học khoa Công nghệ thông tin của trường đại học Quốc Gia Hà Nội nên có kiến thức về công nghệ thông tin, viễn thông. Trong quá trình làm lái xe dịch vụ, Sơn phát hiện trên một số xe taxi điện Xanh SM có lắp đặt hệ thống cảm biến hồng ngoại để phục vụ công tác quản lý, giám sát hành trình.

Từ đó, đối tượng nảy sinh ý định nghiên cứu, sản xuất thiết bị có khả năng can thiệp vào hoạt động của hệ thống cảm biến này, nhằm bán cho các lái xe có nhu cầu sử dụng để thực hiện hành vi thu tiền của khách nhưng không nộp về công ty.

Để thực hiện hành vi trên, Sơn đặt mua linh kiện qua mạng internet, tự lắp ráp, sản xuất các thiết bị phát tín hiệu hồng ngoại có khả năng can thiệp vào hoạt động của hệ thống cảm biến trên xe taxi. Chi phí sản xuất mỗi thiết bị khoảng 75.000 đồng, sau đó được bán cho các lái xe có nhu cầu với giá từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng/thiết bị.

Ngoài ra, đối tượng còn mua các bộ phát đáp hồng ngoại có dây với giá khoảng 30.000 đồng/bộ để bán lại kiếm lời với giá từ 250.000 đồng/bộ đến 300.000 đồng/bộ. Quá trình điều tra xác định từ khoảng tháng 8/2025 đến tháng 4/2026, đối tượng đã bán khoảng 600 thiết bị, thu lợi bất chính khoảng 200 triệu đồng.

Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng Công an thu giữ nhiều thiết bị điện tử, pin, điện thoại di động, xe mô tô và một số tang vật liên quan. Tiến hành khám xét khẩn cấp nơi ở của Hoàng Liên Sơn, Cơ quan điều tra tiếp tục thu giữ nhiều máy móc, công cụ, linh kiện phục vụ việc sản xuất thiết bị điện tử trái phép, cùng 158 triệu đồng tiền mặt.

Các thiết bị điện tử được đối tượng sản xuất, mua bán để sử dụng vào mục đích trái pháp luật (ảnh: Công an TP Hà Nội).

Mở rộng điều tra vụ án, Cơ quan điều tra xác định Hoàng Liên Sơn đã bán các thiết bị trên cho nhiều lái xe tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và một số địa phương khác. Đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố tổng cộng 12 bị can về hành vi sản xuất, mua bán thiết bị để sử dụng vào mục đích trái pháp luật.

Đây là vụ án có phương thức, thủ đoạn mới, liên quan đến việc sản xuất, mua bán thiết bị để sử dụng vào mục đích trái pháp luật trong lĩnh vực công nghệ, ảnh hưởng đến hoạt động quản lý, vận hành, kinh doanh của doanh nghiệp và công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án, xử lý nghiêm các đối tượng có liên quan theo quy định.

Trần Sáng

Sau tiếng Anh và Tin học, AI đang trở thành kỹ năng bắt buộc với người lao động?

Bảo Bình - 10/06/2026

Cách đây khoảng một thập kỷ, chứng chỉ ngoại ngữ hay tin học văn phòng được xem là “tấm vé” cần thiết để người lao động tiếp cận cơ hội việc làm, thì hiện nay AI đang trở thành tiêu chí mới...

Nhiều chuyên gia cho rằng khả năng ứng dụng AI đang dần trở thành kỹ năng thiết yếu mới, không chỉ đối với nhân sự công nghệ mà còn với người lao động ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

Trong nhiều năm, chứng chỉ ngoại ngữ và tin học được xem là những điều kiện gần như bắt buộc đối với người lao động khi bước vào thị trường việc làm. Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một sự dịch chuyển đáng kể trong tiêu chuẩn năng lực của lực lượng lao động.

AI ĐANG TRỞ THÀNH TIÊU CHUẨN NĂNG LỰC MỚI

Chia sẻ tại Tọa đàm “Nâng tầm nhân lực cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI” do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hồng Lĩnh (HLE), Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đồng tổ chức tại Đại học Bách khoa Hà Nội, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Trung tâm Đào tạo liên tục, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng nhu cầu nhân lực AI đang tăng nhanh trong khi khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp vẫn còn hiện hữu.

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh AI đang chuyển từ một công nghệ mang tính thử nghiệm thành yếu tố ngày càng quan trọng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị doanh nghiệp. Không chỉ các tập đoàn công nghệ lớn, nhiều doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác nhau cũng đang tìm cách ứng dụng AI để tối ưu vận hành, nâng cao năng suất và gia tăng năng lực cạnh tranh.

Theo ThS Nguyễn Lệ Quyên, Trưởng ban Hỗ trợ doanh nghiệp thuộc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, việc xây dựng lực lượng lao động có khả năng làm chủ AI là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn mới.

Theo bà Quyên, việc triển khai các chương trình đào tạo AI bài bản cho cả khu vực hành chính sự nghiệp lẫn doanh nghiệp tư nhân sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực có đủ năng lực để thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của công nghệ.

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh mô hình hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp là giải pháp phù hợp để rút ngắn khoảng cách này. Trong đó, chương trình đào tạo được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn của NVIDIA Deep Learning Institute (DLI), giúp người học không chỉ tiếp cận kiến thức lý thuyết mà còn được trang bị các kỹ năng thực hành phục vụ nhu cầu thực tế.

Ông Dũng cho biết một trong những lý do Đại học Bách khoa Hà Nội lựa chọn hợp tác với NVIDIA là bởi doanh nghiệp này đang sở hữu hệ sinh thái AI toàn diện, từ hạ tầng phần cứng đến các nền tảng phần mềm. Điều đó cho phép học viên tiếp cận công nghệ AI một cách đồng bộ, từ những kiến thức nền tảng đến các ứng dụng thực tiễn.

DOANH NGHIỆP KHÁT NHÂN LỰC AI THỰC CHIẾN

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại tọa đàm là sự thay đổi trong yêu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp khi AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng cho rằng nếu trước đây tiếng Anh giúp người lao động kết nối với tri thức toàn cầu, tin học giúp họ thích nghi với môi trường làm việc số, thì AI đang được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ giúp nâng cao năng suất và hiệu quả công việc trong nhiều ngành nghề khác nhau.

Ông Nguyễn Đức Long, Giám đốc Điều hành Học viện AIUni, đồng thời là cố vấn chiến lược của chương trình, nhận định thị trường lao động đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt về tiêu chuẩn năng lực.

Ông Long cũng cho rằng nếu như cách đây khoảng một thập kỷ, chứng chỉ ngoại ngữ hay tin học văn phòng được xem là “tấm vé” cần thiết để người lao động tiếp cận cơ hội việc làm, thì hiện nay năng lực ứng dụng AI đang dần trở thành tiêu chí mới được nhiều doanh nghiệp quan tâm.

Theo chuyên gia, trong bối cảnh thị trường đào tạo AI phát triển nhanh với chất lượng không đồng đều, các chứng chỉ quốc tế có vai trò như một cơ sở tham chiếu giúp doanh nghiệp đánh giá năng lực thực tế của ứng viên. Đây cũng là lý do các chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế đang thu hút sự chú ý của cả người học lẫn nhà tuyển dụng.

Từ góc nhìn thị trường lao động toàn cầu, đại diện NVIDIA cho biết nhu cầu nhân lực AI đang tăng trưởng mạnh, đặc biệt đối với nhóm chuyên gia có khả năng thiết kế, xây dựng và vận hành các hệ thống AI quy mô lớn.

Theo vị chuyên gia này, một trong những vị trí được dự báo sẽ thiếu hụt nghiêm trọng trong thời gian tới là kiến trúc sư AI (AI Architect) – những người có khả năng quy hoạch tổng thể, thiết kế và triển khai các hệ thống AI phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Nhiều tổ chức và doanh nghiệp trên thế giới đang tận dụng AI để tinh gọn quy trình vận hành, cắt giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, để khai thác được những lợi ích này, doanh nghiệp cần có đội ngũ nhân sự đủ năng lực triển khai và làm chủ công nghệ.

Trong phần đối thoại với doanh nghiệp, nhiều đại biểu cũng đặt câu hỏi về giá trị của các chứng chỉ AI quốc tế cũng như cơ hội tham gia chương trình đối với doanh nghiệp ngoài khu vực Hà Nội. Trước nhu cầu ngày càng lớn của cộng đồng doanh nghiệp, ban tổ chức cho biết đang nghiên cứu phát triển thêm các khóa học và workshop trực tuyến nhằm mở rộng khả năng tiếp cận trên phạm vi toàn quốc.

“Hệ miễn dịch” cho nền tài chính số

Thứ Ba 09/06/2026 08:50 (GMT+7)

Khoảng 85% các cuộc tấn công mạng hiện nay có sự hỗ trợ của AI - con số ấy phản ánh một nghịch lý ngày càng rõ nét trong thế giới công nghệ. Trí tuệ nhân tạo (AI) được tạo ra để giúp con người làm việc nhanh hơn, chính xác hơn và an toàn hơn. Nhưng cũng chính công nghệ đó đang được tội phạm mạng khai thác để nâng cấp các cuộc tấn công lên một cấp độ hoàn toàn mới.

Nếu như trước đây, các chiến dịch lừa đảo thường mang tính đại trà thì AI đang giúp chúng trở nên tinh vi hơn rất nhiều. Tội phạm có thể phân tích dữ liệu, hành vi và thói quen của từng cá nhân để xây dựng những kịch bản lừa đảo được “đo ni đóng giày” cho từng nạn nhân. Một tin nhắn, một cuộc gọi hay một email giả mạo giờ đây có thể được cá nhân hóa với độ chính xác đáng ngại.

Sự xuất hiện của Deepfake càng khiến bức tranh trở nên phức tạp hơn. Khi công nghệ có thể tạo ra hình ảnh và giọng nói giả mạo với độ tương đồng rất cao, ranh giới giữa thật và giả ngày càng mờ đi. Những gì trước đây được xem là bằng chứng đáng tin cậy như một cuộc gọi video hay một đoạn ghi âm nay cũng không còn bảo đảm tuyệt đối.

Điều đáng lo ngại là mục tiêu của các cuộc tấn công không chỉ là tiền. Trong kỷ nguyên số, dữ liệu đang trở thành tài sản có giá trị đặc biệt. Từ thông tin cá nhân, lịch sử giao dịch đến dữ liệu tài chính, tất cả đều có thể bị khai thác để phục vụ các hành vi phạm pháp.

Không phải ngẫu nhiên mà các chuyên gia ngày càng nhắc nhiều tới khái niệm “dữ liệu là tài sản”. Khi nền kinh tế vận hành trên môi trường số, dữ liệu trở thành nguồn nguyên liệu cho mọi hoạt động, từ quản trị doanh nghiệp đến phát triển các mô hình AI.

Chính vì vậy, dữ liệu cá nhân và dữ liệu tài chính đang trở thành “mỏ vàng” mới của tội phạm mạng. Thực tế hơn 30 vụ mua bán dữ liệu cá nhân với khoảng 160 triệu bản ghi bị đánh cắp và rao bán trong những năm gần đây cho thấy quy mô của vấn đề đã vượt xa những cảnh báo mang tính lý thuyết.

Trong bối cảnh đó, cách tiếp cận an toàn thông tin cũng đang thay đổi. Bảo mật không còn là câu chuyện của riêng bộ phận kỹ thuật, càng không thể chỉ dựa vào các phần mềm phòng vệ. Điều quyết định nằm ở khả năng quản trị dữ liệu, ở hành lang pháp lý và ở nhận thức của con người.

TS Lê Minh Nghĩa - Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam, đã đưa ra một hình ảnh đáng suy ngẫm khi cho rằng nếu AI là “bộ não” của tài chính hiện đại thì an toàn dữ liệu chính là “hệ miễn dịch” bảo vệ toàn bộ hệ thống đó.

Ví von ấy cũng là lời nhắc nhở cho thời đại AI. Cuộc đua công nghệ hôm nay không chỉ là cuộc đua tạo ra những mô hình thông minh hơn, mà còn là cuộc đua xây dựng những “hệ miễn dịch” đủ mạnh để bảo vệ dữ liệu, bảo vệ niềm tin và bảo vệ chính những thành quả mà công nghệ mang lại.

Lê Minh

Loạt nâng cấp mô hình của các 'ông lớn' AI

Google, Anthropic của Mỹ hay Alibaba, MiniMax của Trung Quốc đồng loạt cập nhật mô hình AI quan trọng đầu tháng 6.

Theo Reuters, các công ty AI hàng đầu đang nâng cấp mô hình của mình với tốc độ "chưa từng có". Chỉ trong 10 ngày đầu tháng 6, ít nhất 8-10 công ty công bố hoặc mở quyền truy cập mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Nếu tính từ tháng 5, có khoảng 15-20 đợt ra mắt hoặc cập nhật AI mới.

Trong khi đó năm 2023, thị trường ghi nhận trung bình 1-2 công bố cải tiến LLM mỗi tháng. Còn năm nay, gần như mỗi tuần đều xuất hiện một mô hình mới hoặc một bản nâng cấp quy mô lớn từ Mỹ, Trung Quốc, châu Âu. The Verge đánh giá, với tốc độ này, cuộc đua đã chuyển từ giai đoạn "ra mắt chatbot" sang "cập nhật liên tục", tương tự chu kỳ phát hành phần mềm của các hãng công nghệ lớn.

Anthropic công bố Claude Fable 5 và Mythos 5

Ngày 9/6, Anthropic công bố Claude Fable 5 và Claude Mythos 5, hai phiên bản kế thừa sức mạnh của siêu AI Mythos nhưng tích hợp biện pháp bảo vệ. Trước đó, mô hình được mệnh danh "siêu hacker" này có khả năng phát hiện, khai thác lỗ hổng bảo mật của bất kỳ hệ thống nào, khiến Anthropic chỉ giới hạn cung cấp cho một số đối tác.

"Nếu không có biện pháp bảo vệ, các tính năng bên trong Fable 5 có thể bị lạm dụng để gây thiệt hại nghiêm trọng, đặc biệt ở lĩnh vực an ninh mạng và bảo mật", công ty viết trên blog.

Cũng theo Anthropic, khi sử dụng Fable 5, người dùng được chuyển hướng đến mô hình Opus 4.8 cho một số chủ đề nhất định, gồm các yêu cầu liên quan đến an ninh mạng, sinh học, hóa học. AI mới cũng ngăn quá trình "chưng cất" từ đối thủ. Hồi đầu năm, công ty cáo buộc ba công ty Trung Quốc gồm DeepSeek, Moonshot và MiniMax tạo 24.000 tài khoản giả mạo để "chưng cất" dữ liệu AI Claude của mình.

Trong giới AI, khái niệm "chưng cất" (distillation) đề cập việc "chuyển giao kiến thức" từ mô hình này sang mô hình khác giống kiểu giáo viên - học sinh. "Chưng cất là kỹ thuật được thiết kế để chuyển kiến thức của một mô hình lớn được đào tạo trước (giáo viên) thành một mô hình nhỏ hơn (học sinh), cho phép mô hình học sinh đạt hiệu suất tương đương mô hình giáo viên", hai nhà khoa học Vishal Yadav và Nikhil Pandey nói với Forbes. "Kỹ thuật này giúp tận dụng chất lượng của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), đồng thời giảm chi phí suy luận".

Anthropic cho biết Fable 5 hiện có sẵn cho tất cả người dùng đăng ký gói Pro và Max, cũng như gói dành cho nhóm và doanh nghiệp. Tuy nhiên, quyền truy cập rộng rãi sẽ không kéo dài lâu, khi các giới hạn nghiêm ngặt hơn sẽ được đặt ra từ ngày 23/6.

Trong khi đó, Claude Mythos 5 ban đầu được triển khai qua Dự án Glasswing hợp tác với chính phủ Mỹ dưới dạng bản nâng cấp cho Claude Mythos Preview. Theo Anthropic, AI này "có khả năng an ninh mạng mạnh nhất so với bất kỳ mô hình nào trên thế giới". Công ty cũng dự định mở quyền truy cập Mythos 5 thông qua một chương trình riêng, nhưng chi tiết không được tiết lộ.

Google Gemini 3.5 Live Translate dịch thuật thời gian thực

Cùng ngày 9/6, Google công bố Gemini 3.5 Live Translate, cho phép dịch giọng nói theo thời gian thực. Trong khi các mô hình cũ cần điện thoại, tai nghe Pixel hoặc thiết bị chuyên dụng, AI mới hỗ trợ quyền truy cập vào tính năng dịch thuật tốc độ cao trên nhiều thiết bị hơn, "với độ trễ thấp hơn bao giờ hết".

Google cho biết Gemini 3.5 Live Translate "đủ nhanh để theo kịp một cuộc hội thoại thông thường, chỉ chậm hơn người nói vài giây, đồng thời khớp ngữ điệu, tốc độ và cao độ". Giọng nói cũng "giống con người" hơn, trong khi khả năng lọc tiếng ồn nền trong môi trường ồn ào cũng được nâng cấp so với phiên bản cũ.

Công cụ đang được Google triển khai trên nhiều dịch vụ trong hệ sinh thái của công ty, đầu tiên là Google Meet và sẽ sớm có mặt trên Google Translate cho Android và iOS. Nhà phát triển hiện có thể bắt đầu xây dựng ứng dụng với bản xem trước công khai trong Gemini Live API hoặc AI Studio với các tính năng hỗ trợ xử lý giọng nói thời gian thực, tự động nhận diện và xử lý đầu vào đa ngôn ngữ mà không cần thiết lập thủ công. Hệ thống cũng có khả năng giảm nhiễu từ môi trường xung quanh nhằm duy trì chất lượng dịch thuật trong điều kiện nhiều tiếng ồn.

Apple với Foundation Model

Tại Hội nghị dành cho nhà phát triển WWDC 2026 diễn ra ngày 8/6, Apple giới thiệu mô hình Apple Foundation Model (AFM) thế hệ thứ ba.

Amar Subramanya, Phó chủ tịch về trí tuệ nhân tạo của Apple, cho biết AFM gồm hai mô hình hoạt động trực tiếp trên thiết bị và ba mô hình trên máy chủ. Nhóm hoạt động trên thiết bị gồm AFM Core sử dụng kiến trúc dày đặc (dense architecture) và AFM Core Advanced kiến trúc thưa (sparse architecture), đa phương thức nguyên bản (multimodal native). Theo ông, AFM Core Advanced "khác biệt hoàn toàn so với bất kỳ mô hình nào trên thiết bị mà công ty từng triển khai", cho phép bổ sung tính năng mới, gồm yêu cầu tương tác và giọng nói biểu cảm mà không cần gửi lệnh lên máy chủ.

Apple cũng phát triển mô hình trên đám mây gồm AFM Cloud tối ưu cho độ trễ và chi phí thấp cùng AFM Cloud Image hỗ trợ tạo và chỉnh sửa hình ảnh, như tính năng thay đổi góc chụp Định lại khung mới của Apple Intelligence.

Theo Subramanya, bốn mô hình trên được "làm riêng cho chip Apple Silicon, được huấn luyện bằng dữ liệu độc quyền với phương pháp học tăng cường và tinh chỉnh bằng cách sử dụng kết quả đầu ra từ mô hình tiên phong của Gemini". Các đóng góp của Google dựa trên sự chắt lọc của Apple thay vì áp dụng toàn bộ Gemini như các tin đồn.

Mô hình thứ năm và mạnh mẽ nhất của Apple là AFM Cloud Pro, được thiết kế cho tác nhân AI và tác vụ suy luận phức tạp, với chất lượng được Subramanya khẳng định "tương tự các mẫu Gemini tiên tiến nhất". Mô hình cũng đánh dấu một bước ngoặt với dịch vụ điện toán đám mây riêng tư Private Cloud Compute của Apple.

Siri AI được xây trên mô hình AFM, có khả năng đa phương thức nguyên bản (natively multimodal), được huấn luyện từ đầu để hiểu, xử lý và kết hợp đồng thời nhiều loại dữ liệu khác nhau như văn bản, hình ảnh, âm thanh, video.

Nâng cấp từ công ty AI Trung Quốc

Các công ty Trung Quốc cũng có một số nâng cấp mô hình. Trong đó, Alibaba ra bản cập nhật Qwen3 Coder Next ngày 10/6 bổ sung tính năng lập trình nâng cao. Mô hình này trình làng từ tháng 2, được huấn luyện trên khối lượng lớn dữ liệu mã nguồn đa ngôn ngữ cùng tài liệu kỹ thuật, cho phép xử lý nhiều ngôn ngữ lập trình phổ biến như Python, Java, JavaScript, C++, Go và Rust.

Theo Alibaba, mô hình tối ưu cho tác nhân AI trong lĩnh vực phát triển phần mềm, có thể thực hiện chuỗi hành động gồm đọc yêu cầu, phân tích mã hiện có, đề xuất thay đổi và tạo đoạn mã mới. Hệ thống cũng được thiết kế để làm việc với cửa sổ ngữ cảnh lớn, cho phép xử lý dự án có quy mô hàng nghìn dòng code.

Tương tự, mô hình MiniMax M2.5 Highspeed của MiniMax cũng ra mắt tháng 2 và mới bổ sung một số tính năng vào ngày 10/6. Còn gọi là M2.5 Lightning, đây là AI nguồn mở được tối ưu cho tác vụ lập trình, tác nhân AI, tìm kiếm và công việc văn phòng, với trọng tâm là tốc độ suy luận cao và chi phí thấp.

MiniMax M2.5 sử dụng kiến trúc Mixture-of-Experts (MoE) với khoảng 229-230 tỷ tham số tổng cộng, nhưng chỉ 10 tỷ tham số được kích hoạt trong mỗi lần suy luận. Điểm nhấn là tốc độ xử lý đạt khoảng 100 token mỗi giây, cao gần gấp đôi nhiều AI hàng đầu.

Bảo Lâm tổng hợp

TP Hồ Chí Minh sẽ đột phá mạnh mẽ trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số

Trong kế hoạch triển khai “Chương trình phát triển khoa học công nghệ tại Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2025 - 2030” vừa ban hành, UBND Thành phố đặt yêu cầu Khu Công nghệ cao phải tạo ra những bước đột phá mạnh mẽ hơn trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số...

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố định hướng, Khu Công nghệ cao tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và phát triển, đồng thời triển khai hiệu quả các quy định mới liên quan đến khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Song song đó, các cơ chế đặc thù được cho phép theo Nghị quyết 98 sẽ được khai thác tối đa nhằm tạo động lực phát triển. Những lĩnh vực được xác định ưu tiên bao gồm vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, công nghệ xanh, công nghệ lõi, công nghệ nguồn, chuyển đổi số và năng lượng tái tạo.

Một trong những mục tiêu nổi bật của giai đoạn tới là đẩy mạnh thu hút đầu tư có chọn lọc. Khu Công nghệ cao được giao nhiệm vụ thu hút tổng vốn đầu tư từ 1,4 tỷ USD trở lên, tập trung vào các dự án quy mô lớn thuộc các lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu và công nghệ sinh học.

Bên cạnh việc thu hút nguồn vốn mới, công tác thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng được đặc biệt quan tâm thông qua các chương trình hỗ trợ chuyển giao công nghệ, kết nối doanh nghiệp với các đơn vị nghiên cứu, qua đó đưa các sản phẩm khoa học vào thực tiễn sản xuất và kinh doanh.

Theo kế hoạch, năm 2026 sẽ là cột mốc quan trọng khi Khu Công nghệ cao hoàn thiện Đề án mở rộng để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt. Cùng với đó là việc triển khai nâng cấp bốn phòng thí nghiệm tại Trung tâm nghiên cứu, nâng cấp Trung tâm Đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế và từng bước chuyển đổi Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, Khu Công nghệ cao sẽ hoàn thiện Đề án chuyển đổi kép, kết hợp giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, hướng đến mục tiêu trở thành khu công nghệ cao phát thải ròng bằng 0 đầu tiên tại Việt Nam.

Nguồn nhân lực cũng được xác định là yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển. Theo UBND Thành phố, Khu Công nghệ cao sẽ tiến hành khảo sát nhu cầu nhân lực của các doanh nghiệp hoạt động trong những ngành công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, tự động hóa và công nghệ sinh học. Trên cơ sở đó, đơn vị sẽ xây dựng và chuyển giao ít nhất bảy chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, trong đó tối thiểu hai chương trình đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Đồng thời, một mạng lưới chuyên gia và giảng viên chất lượng cao sẽ được hình thành nhằm thu hút các chuyên gia đầu ngành tham gia giảng dạy, nghiên cứu và chuyển giao tri thức.

Ở lĩnh vực nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, Khu Công nghệ cao đặt mục tiêu xây dựng mô hình Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế về chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Cùng với đó là việc công bố ít nhất sáu bài báo trên các tạp chí quốc tế thuộc hệ thống Web of Science và Scopus, đăng ký bảy đơn sở hữu trí tuệ, đồng thời phấn đấu có tối thiểu hai bằng sáng chế hoặc giải pháp hữu ích được chấp nhận.

Khu Công nghệ cao dự kiến thu hút ít nhất 20 dự án khởi nghiệp mới, tổ chức từ 15 đến 20 chương trình hội thảo, đào tạo và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, các cuộc thi tìm kiếm ý tưởng công nghệ cao, chương trình kết nối đầu tư dành cho startup cùng nhiều hoạt động trải nghiệm khoa học và công nghệ dành cho học sinh, sinh viên sẽ được triển khai thường xuyên nhằm khuyến khích tinh thần sáng tạo và khởi nghiệp.

Ngoài các mục tiêu trong nước, Khu Công nghệ cao đặt mục tiêu ký kết ít nhất một thỏa thuận hợp tác với các tổ chức nghiên cứu uy tín trên thế giới, đồng thời tăng cường liên kết với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các địa phương thuộc vùng Đông Nam Bộ. Nhiều hội nghị và hội thảo quốc tế về AI, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cũng sẽ được tổ chức, góp phần nâng cao vị thế của Khu Công nghệ cao trên bản đồ khoa học và công nghệ trong nước và quốc tế…

Nguyễn Trường Giang

Chứng khoán Việt Nam làm sao thế?

Mai Chi | 08-06-2026 - 16:02 PM

Chứng khoán Việt Nam khởi đầu phiên giao dịch đầu tuần đầy sóng gió khi VN-Index lao dốc gần 50 điểm, đánh mất mốc tâm lý quan trọng 1.800 điểm. Đây cũng là phiên giảm mạnh nhất kể từ cuối tháng 3 đến nay.

Trong phiên, có thời điểm VN-Index mất tới 55 điểm trước khi thu hẹp đà giảm nhờ lực cầu bắt đáy xuất hiện ở vùng giá thấp. Kết phiên, chỉ số giảm 48 điểm xuống mức 1.790 điểm. Tính từ đỉnh, chỉ số đã "bay hơi" gần 150 điểm.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở mức giảm sâu của chỉ số mà còn ở sự thiếu vắng lực đỡ từ dòng tiền. Thanh khoản khớp lệnh dù cải thiện so với hai phiên trước đó nhưng vẫn chỉ loanh quanh 15.000 tỷ đồng. Điều này cho thấy nhà đầu tư vẫn chưa thực sự sẵn sàng tham gia bắt đáy, bất chấp mặt bằng giá đã chiết khấu đáng kể.

Nỗi lo Fed đổi chiều chính sách

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình (ABS), đợt giảm mạnh của chứng khoán Việt Nam diễn ra đồng pha với xu hướng điều chỉnh trên các thị trường tài chính toàn cầu. Trạng thái "risk-off" lan rộng vào cuối tuần khi hàng loạt tài sản rủi ro đồng loạt suy yếu. Chứng khoán Mỹ, Bitcoin, dầu thô và vàng đều giảm mạnh, trong khi đồng USD và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng vọt.

Nguyên nhân xuất phát từ việc thị trường bắt đầu tính đến khả năng Fed sẽ duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự kiến, thậm chí không loại trừ kịch bản tăng lãi suất trở lại. Lo ngại này được thúc đẩy bởi rủi ro lạm phát gia tăng khi căng thẳng Mỹ - Iran có nguy cơ tạo ra cú sốc nguồn cung đối với thị trường năng lượng.

Bên cạnh đó, các dữ liệu kinh tế Mỹ gần đây cũng chưa cho thấy dấu hiệu đủ yếu để Fed phải nới lỏng chính sách. Trong khi thị trường lao động vẫn duy trì sự vững chắc khi số việc làm vượt xa kỳ vọng của giới phân tích, còn tỷ lệ thất nghiệp giữ nguyên ở mức 4,3%. Theo dữ liệu từ CME FedWatch, xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12/2026 đã vượt ngưỡng 80%.

Trong bối cảnh đó, chuyên gia cho rằng giới đầu tư đang hướng sự chú ý vào cuộc họp chính sách tiền tệ của Fed diễn ra trong hai ngày 16-17/6 tới, cùng các dữ liệu lạm phát công bố trong thời gian tới để đánh giá rõ hơn triển vọng lãi suất.

Tuy nhiên, ông Minh cho rằng lo ngại về khả năng Fed tăng lãi suất hiện nay vẫn mang nặng yếu tố tâm lý. Theo vị chuyên gia, Fed vẫn theo dõi hai biến số quan trọng nhất là lạm phát và thị trường lao động.

Dù giá dầu đang neo ở vùng cao và gây áp lực lên lạm phát, nhưng nếu loại bỏ yếu tố năng lượng, nhiều chỉ số giá hàng hóa đã cho thấy xu hướng giảm khá rõ trong thời gian gần đây.

Ông Minh nhận định đợt tăng lạm phát vừa qua chủ yếu đến từ cú sốc giá dầu. Trong khi đó, giá dầu hiện đã quay về quanh ngưỡng 100 USD/thùng và chưa có nhiều cơ sở để tiếp tục tăng mạnh. Đồng thời, căng thẳng giữa Mỹ và Iran cũng đang dần hạ nhiệt so với giai đoạn trước.

1. Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

2. Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...

3. Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

4. VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

5. Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghệ để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...

Quyền sở hữu trí tuệ trở thành “phép thử mới” với doanh nghiệp Việt khi ứng dụng AI

Bảo Bình - 10/06/2026

AI phát triển nhanh, doanh nghiệp cũng đối mặt nhiều rủi ro pháp lý mới. Trong đó, quyền sở hữu trí tuệ được xem là một trong những vấn đề phức tạp nhất trong kỷ nguyên AI...

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó là hàng loạt thách thức pháp lý liên quan đến dữ liệu cá nhân, trách nhiệm dân sự, chuyển dữ liệu xuyên biên giới và quyền sở hữu trí tuệ.

Theo luật sư Nguyễn Danh Huế, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Luật TNHH Hưng Đông, thuộc Đoàn Luật sư TP.Hà Nội, dù hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc điều chỉnh các hoạt động liên quan đến AI và dữ liệu, song thực tế vẫn còn nhiều khoảng trống và rủi ro mà doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm.

MÔI TRƯỜNG SỐ CÒN NHIỀU BẤT CẬP

Đánh giá về khung pháp lý hiện nay, luật sư Nguyễn Danh Huế cho rằng việc pháp luật luôn có độ trễ nhất định so với thực tiễn phát triển của công nghệ là điều bình thường. Tuy nhiên, trong bối cảnh AI phát triển với tốc độ chưa từng có, Việt Nam đã có những phản ứng chính sách tương đối nhanh so với thông lệ.

Bên cạnh những cơ hội mà AI mang lại, luật sư Nguyễn Danh Huế cho rằng các doanh nghiệp triển khai hoặc cung cấp giải pháp AI đang phải đối mặt với ít nhất bốn nhóm rủi ro pháp lý quan trọng.

Hiện nay, nền tảng pháp lý liên quan đến AI và dữ liệu đã dần hình thành với nhiều văn bản quan trọng như Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân, Luật Sở hữu trí tuệ, cùng các quy định nền tảng trong Hiến pháp năm 2013 và Bộ luật Dân sự năm 2015.

Tuy vậy, theo ông Huế, thách thức lớn không chỉ nằm ở việc xây dựng luật mà còn ở môi trường số đang tồn tại nhiều vấn đề đáng lo ngại.

Ông nhận định người Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ, đang dành quá nhiều thời gian cho các nền tảng mạng xã hội. Trong khi đó, số lượng nội dung do AI tạo ra ngày càng lớn, bao gồm cả những thông tin sai lệch, giả mạo hoặc gây hiểu nhầm. Hàng trăm nghìn lượt chia sẻ các video do AI tạo ra xuất hiện mỗi ngày nhưng phần lớn chưa được kiểm soát hiệu quả.

Theo ông, đây là môi trường thuận lợi để các hành vi vi phạm pháp luật tồn tại và lan rộng, đồng thời tạo ra những thách thức mới đối với cơ quan quản lý nhà nước trong việc giám sát và xử lý các hành vi vi phạm trên không gian mạng.

BỐN NHÓM RỦI RO PHÁP LÝ DOANH NGHIỆP CẦN ĐẶC BIỆT LƯU Ý

Bên cạnh những cơ hội mà AI mang lại, luật sư Nguyễn Danh Huế cho rằng các doanh nghiệp triển khai hoặc cung cấp giải pháp AI đang phải đối mặt với ít nhất bốn nhóm rủi ro pháp lý quan trọng.

Nhóm rủi ro đầu tiên liên quan đến quản lý dữ liệu cá nhân. Trong quá trình huấn luyện mô hình AI hoặc khai thác dữ liệu người dùng, doanh nghiệp có thể thu thập, xử lý và lưu trữ lượng lớn thông tin cá nhân. Nếu việc xử lý dữ liệu không tuân thủ đúng quy định pháp luật, doanh nghiệp có nguy cơ bị xử phạt rất nặng.

Theo quy định của Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân năm 2025, mức xử phạt vi phạm hành chính trong một số trường hợp có thể lên tới 3 tỷ đồng.

Nhóm rủi ro thứ hai là trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Khi các hệ thống AI đưa ra thông tin sai sự thật, khuyến nghị sai, gây tổn thất cho khách hàng hoặc làm lộ lọt thông tin, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với các yêu cầu bồi thường dân sự. Trong những trường hợp nghiêm trọng, các hành vi vi phạm còn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự đối với tổ chức hoặc cá nhân có liên quan.

Nhóm rủi ro thứ ba liên quan đến việc chuyển dữ liệu ra nước ngoài. Đây là vấn đề được nhiều doanh nghiệp công nghệ sử dụng dịch vụ điện toán đám mây hoặc nền tảng AI quốc tế đặc biệt quan tâm.

Theo luật sư Huế, không ít doanh nghiệp hiện nay đang vô tình để dữ liệu quan trọng được xử lý hoặc lưu trữ trên các hệ thống đặt ở nước ngoài mà chưa thực hiện đầy đủ các thủ tục đánh giá rủi ro theo quy định. Hành vi này có thể dẫn tới những chế tài nghiêm khắc, trong đó mức xử phạt cao nhất có thể lên tới 5% doanh thu của doanh nghiệp.

Nhóm rủi ro cuối cùng là quyền sở hữu trí tuệ. Đây được xem là một trong những vấn đề phức tạp nhất trong kỷ nguyên AI.

Các mô hình AI tạo sinh thường được huấn luyện trên khối lượng dữ liệu khổng lồ, bao gồm văn bản, hình ảnh, âm thanh hoặc các tác phẩm đã được bảo hộ quyền tác giả. Vì vậy, sản phẩm do AI tạo ra có thể chứa những yếu tố tương đồng với các tác phẩm hiện có, làm phát sinh tranh chấp về bản quyền.

Trong khi đó, pháp luật sở hữu trí tuệ hiện hành vẫn đặt ra yêu cầu tác phẩm phải do con người trực tiếp sáng tạo mới đủ điều kiện được bảo hộ. AI không phải là chủ thể pháp lý và cũng không thể chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Theo luật sư Nguyễn Danh Huế, điều này đồng nghĩa với việc khi xảy ra tranh chấp hoặc thiệt hại phát sinh từ hoạt động của AI, trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về tổ chức hoặc doanh nghiệp cung cấp, triển khai giải pháp AI.

Ông cho rằng trong bối cảnh AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi, doanh nghiệp không chỉ cần đầu tư vào công nghệ mà còn phải xây dựng hệ thống quản trị rủi ro pháp lý phù hợp. Việc tuân thủ các quy định về dữ liệu, bảo mật thông tin, sở hữu trí tuệ và trách nhiệm đối với sản phẩm AI sẽ trở thành yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong nền kinh tế số.

VIFC-HCMC: Cuộc đua trung tâm tài chính không chỉ bắt đầu từ ưu đãi

Thành phố Hồ Chí Minh đang được giao vai “đầu tàu” trong mô hình Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, với kỳ vọng mở ra một bước chuyển mới về thể chế, dòng vốn và vị thế quốc gia. Nhưng trong cuộc cạnh tranh với những trung tâm đã định hình như Singapore, Hong Kong hay Dubai, lợi thế không thể chỉ dừng ở ưu đãi hay những tuyên bố tham vọng. Điều VIFC-HCMC cần chứng minh là chất lượng của luật chơi, độ tin cậy trong thực thi và khả năng hình thành một hệ sinh thái tài chính đủ sâu, đủ chuyên nghiệp và đủ sức hút lâu dài.

Bước nhảy thể chế: từ “vùng ưu đãi” đến kiến trúc chính sách nhiều tầng

Điểm nổi bật đầu tiên của VIFC-HCMC là bước tiến rất rõ về tư duy thể chế. Việt Nam thiết kế một không gian tài chính quốc tế dựa trên một Nghị quyết riêng của Quốc hội, đi kèm hệ thống nghị định bao quát từ tổ chức, vận hành, chính sách tài chính, thuế, lao động, đất đai, ngân hàng, ngoại hối đến cơ chế giải quyết tranh chấp. Đây không chỉ là việc ban hành thêm một số ưu đãi, mà là hình thành một kiến trúc thể chế nhiều tầng, trong đó mỗi lớp chính sách có chức năng riêng nhưng cùng phục vụ một mục tiêu: tạo dựng môi trường pháp lý minh bạch, linh hoạt và có sức cạnh tranh quốc tế cho Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.

Hình 1: Các trụ cột vận hành Trung tâm tài chính quốc tế

Cách thiết kế này thể hiện rõ quan điểm của Chính phủ: không tách rời VIFC-HCMC khỏi hệ thống pháp luật quốc gia, mà xây dựng trung tâm như một phần mở rộng có chọn lọc của quá trình cải cách thể chế tài chính. Ở tầng cao nhất, Nghị quyết của Quốc hội xác lập định hướng chiến lược và nguyên tắc lớn; ở tầng dưới, các nghị định của Chính phủ cụ thể hóa từng cấu phần: từ mô hình tổ chức, cơ chế quản lý, ưu đãi tài chính, thuế đến khuôn khổ sandbox và tòa án chuyên biệt. Nhờ đó, cơ chế đặc thù của trung tâm tài chính được đặt trong mối quan hệ hài hòa với pháp luật chung, vừa tạo không gian đổi mới, vừa bảo đảm tính thống nhất và an toàn của trật tự pháp lý quốc gia.

Từ góc độ chính sách công, khuôn khổ đa tầng này nên được nhìn nhận như một lợi thế hơn là khó khăn. Với một mô hình phức hợp như trung tâm tài chính quốc tế, rất khó chỉ dùng một văn bản đơn lẻ để bao quát hết yêu cầu về tổ chức thị trường, ưu đãi, quản lý rủi ro, nhân lực, công nghệ, giải quyết tranh chấp. Việc phân lớp chính sách cho phép mức độ chuyên biệt cao hơn, dễ cập nhật hơn và giảm rủi ro phải sửa đổi toàn diện khi thị trường thay đổi. Điều quan trọng là từng lớp chính sách đang dần được định hình rõ hơn về vai trò, phạm vi, mục tiêu, qua đó tăng khả năng dự báo cho nhà đầu tư - điều mà Chính phủ luôn coi là yếu tố then chốt của môi trường pháp lý.

Hình 2: Một số chính sách đặc thù áp dụng cho Trung tâm tài chính quốc tế

Một điểm tích cực khác là VIFC-HCMC không được thiết kế như một khu vực ưu đãi tách biệt khỏi nền kinh tế chung, mà như một không gian thử nghiệm và hoàn thiện chính sách trong phạm vi được kiểm soát. Các giao dịch, quan hệ đầu tư phát sinh trong trung tâm không đứng ngoài hệ thống, mà có cơ chế để kết nối và lan tỏa sang phần còn lại của nền kinh tế. Điều này giúp trung tâm tài chính quốc tế không trở thành khu vực chỉ áp dụng chính sách đặc thù cho riêng mình, mà trở thành nơi thử nghiệm các cơ chế mới, đánh giá hiệu quả, rồi từng bước mở rộng áp dụng nếu phù hợp.

Như vậy, với sự ra đời của VIFC-HCMC, trọng tâm đã chuyển rõ từ mở rộng quy mô thị trường tài chính sang nâng cấp chất lượng “luật chơi”. Việc xây dựng khuôn khổ pháp lý nhiều tầng, có phân vai giữa công cụ lập pháp, hành pháp, có cơ chế đặc thù nhưng vẫn liên thông với pháp luật chung, cho thấy Việt Nam tiếp cận mô hình trung tâm tài chính quốc tế một cách nghiêm túc, có chuẩn bị và có trách nhiệm. Đây chính là nền tảng để VIFC-HCMC từng bước xây dựng niềm tin và sức hấp dẫn bền vững với nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Cuộc chơi thực chất: độ sâu thị trường, hệ sinh thái nhân lực và niềm tin

Thể chế là điều kiện cần, nhưng không phải điều kiện đủ. Sức cạnh tranh của VIFC-HCMC còn ở sự phát triển của thị trường và hệ sinh thái xung quanh.

Trước hết là bài toán độ sâu thị trường và thanh khoản. Một trong những tham vọng của VIFC-HCMC là hình thành thị trường vốn quốc tế đủ sức giảm chi phí huy động vốn, đơn giản hóa quy trình, có khả năng cạnh tranh với các trung tâm tài chính khu vực như Singapore hay Hong Kong. Điều đó đồng nghĩa VIFC-HCMC phải bước vào một sân chơi mà đối thủ đã có sẵn thị trường vốn sâu rộng, thanh khoản dày, sản phẩm phong phú, mạng lưới nhà đầu tư toàn cầu và lịch sử hoạt động kéo dài hàng chục năm.

Ở giai đoạn khởi động, trung tâm phải đối diện bài toán quen thuộc: muốn có nhà đầu tư thì phải có sản phẩm và thanh khoản; muốn có thanh khoản thì phải có đủ nhà đầu tư và đủ lịch sử giao dịch để tạo niềm tin. Trong các chiến lược phát triển thị trường vốn, VIFC-HCM được định vị là bộ phận bổ sung cho thị trường trong nước: thông qua phát triển trái phiếu doanh nghiệp, công cụ nợ dài hạn, sản phẩm phái sinh hàng hóa, các cơ chế niêm yết, giao dịch liên thông… để dần tạo ra một không gian vốn đa tầng gắn kết VIFC-HCM với hệ thống tài chính nội địa. Bài toán không đơn giản, nhưng đã được đưa vào lộ trình chính sách.

Tiếp theo là khoảng trống về hệ sinh thái dịch vụ và nhân lực. Một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là câu chuyện ngân hàng, công ty chứng khoán hay quỹ đầu tư, mà còn là câu chuyện của luật sư tài chính, kiểm toán viên, chuyên gia cấu trúc giao dịch, nhà tạo lập thị trường, quản trị rủi ro, chuyên gia tài sản số, chuyên gia tài chính xanh, trọng tài viên và thẩm phán am hiểu tranh chấp tài chính phức tạp. Đây là một hệ sinh thái đòi hỏi quá trình tích lũy dài hạn; không một gói ưu đãi ngắn hạn nào có thể rút ngắn toàn bộ quá trình này.

Hình 3: Xoá bỏ rào cản nhân sự toàn cầu tại Trung tâm tài chính quốc tế

Chính vì vậy, ngay trong thiết kế thể chế, các cơ chế về thù lao đặc biệt, điều kiện làm việc, xuất nhập cảnh cho chuyên gia đã được tính tới, cùng với yêu cầu tăng cường liên kết với các định chế và hãng tư vấn quốc tế để tiếp nhận kinh nghiệm. Tuy nhiên, ưu đãi chỉ là bước khởi đầu; điều thực sự quyết định là một chiến lược phát triển nhân lực tài chính dài hạn, gắn với cải cách giáo dục, đào tạo nghề và thu hút nhân tài.

Cuối cùng, thương hiệu và độ tin cậy của pháp luật là yếu tố khó đo lường nhưng mang tính quyết định. Một trung tâm tài chính quốc tế không thể gây dựng vị thế chỉ bằng vài năm vận hành, mà phải bằng cả lịch sử giao dịch và kinh nghiệm thị trường tích lũy: những thương vụ đã diễn ra, hợp đồng đã được thực thi, tranh chấp đã được giải quyết, phán quyết đã được tôn trọng. So với Singapore hay Hong Kong, VIFC-HCMC chắc chắn cần thời gian để tích lũy lịch sử đó. Nhưng việc xây dựng một khung pháp lý ổn định, có khả năng dự báo và minh bạch từ đầu chính là cách tiếp cận phù hợp để gây dựng uy tín thể chế về lâu dài.

Ba ưu tiên cho VIFC-HCMC: ổn định luật chơi, chọn đúng trọng tâm, xây nền tảng nhân lực và giải quyết tranh chấp

Từ những phân tích trên, có thể thấy rõ rằng VIFC-HCMC cần nhiều hơn các ưu đãi để dành chiến thắng trong cuộc đua với các trung tâm tài chính khác trong khu vực. Những ưu đãi thuế, phí, thủ tục rút gọn là cần thiết để thu hút sự chú ý ban đầu, nhưng để tạo nên lợi thế bền vững và hiện thực hóa chủ trương đã được Quốc hội và Chính phủ thông qua, bài toán chính sách của Việt Nam xoay quanh ít nhất ba ưu tiên.

Thứ nhất, kiên định với ổn định và khả năng dự báo của luật chơi. Khuôn khổ pháp lý đa tầng chỉ phát huy giá trị nếu nhà đầu tư tin rằng những quy định cốt lau, đặc biệt về thuế, ngoại hối, chế độ quản lý dòng vốn, cơ chế giải quyết tranh chấp sẽ không bị thay đổi đột ngột. Việc Quốc hội quy định cơ chế đánh giá giữa kỳ sau 5 năm vận hành là một bước đi quan trọng: nếu được thực hiện với quy trình tham vấn rộng rãi, minh bạch, nhất quán, đây sẽ là công cụ để điều chỉnh chính sách có lộ trình, thay vì điều chỉnh bất ngờ, thiếu chuẩn bị.

Thứ hai, chọn đúng trọng tâm cạnh tranh, không cố trở thành bản sao của Singapore hay Hong Kong. Việt Nam có một số lợi thế riêng về kinh tế xanh, hạ tầng bền vững, chuỗi cung ứng nông sản cũng như yêu cầu về huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế. Nếu thiết kế các sản phẩm tài chính xoay quanh những lợi thế này, như trái phiếu hạ tầng xanh, nhà ở xã hội và các dự án trọng điểm, xây dựng token hoá tài sản trí tuệ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ, khởi nghiệp, hình thành sàn giao dịch nông sản và tín chỉ carbon, VIFC-HCMC có thể tạo ra một hướng phát triển khác biệt và thực chất hơn thay vì chỉ cạnh tranh bằng ưu đãi.

Hình 4: Phát huy các lợi thế đặc thù của VIFC-HCMC

Thứ ba, coi hệ sinh thái nhân lực và giải quyết tranh chấp là nền tảng quan trọng của trung tâm. Một trung tâm tài chính không thể vận hành bền vững nếu thiếu luật sư giỏi, trọng tài viên giỏi, thẩm phán giỏi, chuyên gia thị trường giỏi. Đây là nền tảng nhân lực cốt lõi đòi hỏi đầu tư dài hạn: từ cải cách chương trình đào tạo, học bổng, trao đổi quốc tế, tới cơ chế sử dụng và đãi ngộ nhân tài trong khu vực công và tư. Đồng thời, cần đặt IFC ở đúng vị trí trong chiến lược cải cách tư pháp: không chỉ là nơi sử dụng dịch vụ của hệ thống tòa án, mà là điểm nhấn thúc đẩy nâng chuẩn mực giải quyết tranh chấp của toàn bộ hệ thống.

VIFC-HCMC đang đứng trước một cơ hội lớn gắn với một bài kiểm tra khắt khe. Cơ hội nằm ở chỗ Việt Nam đã dám bước ra khỏi vùng an toàn, chấp nhận một mô hình thể chế có độ mở cao hơn, phức tạp hơn để kết nối trực tiếp với dòng vốn toàn cầu. Bài kiểm tra nằm ở chỗ: liệu không gian đó có đủ rõ, đủ ổn định, đủ tin cậy và đủ năng lực thực thi để thuyết phục những nhà đầu tư vốn đã quen với các trung tâm tài chính lâu đời hay không.

Trong cuộc đua này, ưu đãi chỉ là bước khởi đầu. Thứ quyết định vị thế của VIFC-HCMC sau 5, 10, 20 năm sẽ không phải là bảng thuế suất hay danh mục chính sách ưu đãi, mà là câu trả lời cho bốn câu hỏi: luật chơi có đáng tin không, tranh chấp có được xử lý hiệu quả không, thị trường có đủ chiều sâu không, và hệ sinh thái dịch vụ có đủ trưởng thành không. Khi trả lời được bốn câu hỏi ấy bằng thực tiễn, VIFC-HCMC sẽ trở thành một không gian thể chế vận hành được, cạnh tranh được và tích lũy được niềm tin qua thời gian.

TS. Phạm Tiến Đạt, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, Bộ Tài chính

FILI

Chứng khoán Việt mở cửa hút vốn ngoại

Nhà đầu tư nước ngoài không cư trú tại Việt Nam chỉ cần có mã số giao dịch và tài khoản lưu ký là có thể đặt lệnh giao dịch thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu thay vì phải mở đồng thời hai loại tài khoản như trước kia.

Cơ chế mới này giúp đơn giản hóa đáng kể quy trình, thủ tục giao dịch, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài. Chưa kể, hàng loạt cải cách về thủ tục liên quan giao dịch và hạ tầng thanh toán cũng đang được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng quan trọng để rộng cửa đón dòng vốn ngoại.

Gỡ rào cản gia nhập thị trường

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Cao Thị Ngọc Quỳnh - Giám đốc khối khách hàng Tổ chức VNDIRECT - cho biết thời gian qua Việt Nam đã có nhiều cải cách trong việc rút ngắn thủ tục, giảm điều kiện, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, NĐT, tiếp cận chuẩn mực quốc tế trong nhiều khâu.

Với cơ chế mới nhất đã được hoàn thiện trên cơ sở tiệm cận thông lệ quốc tế, theo bà Quỳnh, NĐT nước ngoài không cư trú tại Việt Nam chỉ cần có mã số giao dịch và tài khoản lưu ký là có thể đặt lệnh giao dịch chứng khoán thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu.

"Việc mở tài khoản và làm thủ tục định danh cho NĐT nước ngoài từng là điểm nghẽn nhưng quy trình đã được cắt giảm thủ tục và nhanh hơn rất nhiều. Luồng xác thực phần lớn được làm tự động, giúp quá trình trở nên gọn nhẹ và tiết kiệm thời gian", bà Quỳnh cho biết.

Bà Phạm Thị Thùy Linh - Trưởng Ban Phát triển thị trường chứng khoán - cũng khẳng định với cơ chế mới, NĐT nước ngoài không cư trú tại Việt Nam chỉ cần có mã số giao dịch và tài khoản lưu ký là có thể đặt lệnh giao dịch chứng khoán thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu như UBS hay Morgan Stanley...

Các tổ chức này sẽ phối hợp với ngân hàng lưu ký và công ty chứng khoán trong nước để thực hiện việc chuyển lệnh vào hệ thống giao dịch, trong khi quy trình thanh toán cơ bản vẫn được giữ nguyên (tiền và chứng khoán được phân bổ về tài khoản lưu ký của NĐT nước ngoài không cư trú).

Cơ chế này được đánh giá giúp đơn giản hóa đáng kể quy trình, thủ tục giao dịch, tạo điều kiện thuận lợi cho NĐT nước ngoài khi có thể tiếp tục sử dụng dịch vụ của các đối tác quen thuộc là các ngân hàng lưu ký toàn cầu, các tổ chức môi giới toàn cầu mà không cần phải ký kết hợp đồng với các công ty chứng khoán trong nước.

Tìm cách giữ chân dòng vốn ngoại

Trong khi đó, bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch ủy ban Chứng khoán (SSC) - nhấn mạnh Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp cải cách quan trọng nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thị trường đối với NĐT nước ngoài.

Trong đó, nổi bật là việc áp dụng cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước khi đặt lệnh đối với NĐT tổ chức nước ngoài, cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính trong mở tài khoản đầu tư gián tiếp và tài khoản giao dịch chứng khoán, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vốn quốc tế tham gia thị trường.

Theo bà Phương, SSC sẽ tập trung triển khai đưa cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào vận hành trong quý 1-2027; đề xuất sửa đổi Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn, tăng cường năng lực giám sát thị trường nhằm góp phần nâng cao tính minh bạch, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Ông Võ Kim Phụng - Trưởng Phòng phân tích Chứng khoán BETA - cho rằng cơ chế CCP đóng vai trò là "chìa khóa vàng" giúp xóa bỏ triệt để rào cản ký quỹ nhờ vào cơ chế thế vị (Novation). Việc vận hành cơ chế CCP do VSDC thông qua công ty con chuyên trách sẽ đóng vai trò là đơn vị "bảo lãnh", giúp cho NĐT không cần ký quỹ toàn bộ trước khi đặt lệnh.

Áp lực dòng tiền ngắn hạn giảm mạnh, NĐT sẽ tối ưu hóa hiệu suất sử dụng vốn toàn cầu. Cũng theo ông Phụng, việc thiết lập cơ chế CCP đóng vai trò là cột mốc then chốt để đưa Việt Nam tiệm cận các tiêu chuẩn tài chính quốc tế, vốn là tiêu chí bắt buộc còn thiếu theo thang đo của các tổ chức xếp hạng danh tiếng như MSCI.

"Khi nút thắt kỹ thuật này được tháo gỡ và Việt Nam chính thức được nâng hạng, thị trường sẽ kích hoạt dòng vốn thụ động quy mô lớn. Các quỹ chỉ số toàn cầu chuyên mô phỏng rổ chỉ số thị trường mới nổi sẽ tự động phân bổ hàng tỉ USD vào Việt Nam mà không còn vướng phải các rào cản pháp lý khắt khe từ nội bộ quy định của các quỹ này", ông Phụng cho biết.

Tuy nhiên, để biến thị trường thành "bến đỗ" hấp dẫn, theo các chuyên gia, giữ chân dòng vốn ngoại lâu dài thay vì chỉ dòng vốn đầu cơ ngắn hạn, Việt Nam cần tập trung cải cách các nhóm vấn đề cốt lõi.

Dù FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) nhưng các chuyên gia cho rằng hành trình cải cách sẽ cần tiếp diễn với một chặng đường mới khắt khe hơn.

Đó là được MSCI (tổ chức xếp hạng có ảnh hưởng lớn nhất với dòng vốn thụ động toàn cầu) đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng.

Vẫn còn dư địa cải cách về thể chế, sản phẩm

Ông Trương Hiền Phương - Giám đốc cấp cao Chứng khoán KIS Việt Nam - nhận định đây là thời điểm thị trường dồn sự chú ý vào tín hiệu từ MSCI với câu hỏi: "Việt Nam có được đưa vào danh sách theo dõi (watchlist) hay không?".

Trong tháng 6 này, thị trường sẽ đón nhận hai cột mốc đánh giá quan trọng từ MSCI (tổ chức xếp hạng có ảnh hưởng lớn nhất với dòng vốn thụ động toàn cầu).

Đó là báo cáo "Đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu", dự kiến được công bố ngày 18-6, và kết quả "Đánh giá phân loại thị trường thường niên", công bố ngày 23-6.

Theo các chuyên gia, vấn đề được MSCI quan tâm không chỉ là quy trình mở tài khoản hay cơ chế thanh toán, mà còn là khả năng NĐT nước ngoài thực sự vận hành danh mục một cách linh hoạt.

Từ tốc độ chuyển tiền, tính sẵn có của thông tin bằng tiếng Anh, đến độ sâu của thị trường với các sản phẩm phòng ngừa rủi ro.

Ông Võ Kim Phụng cho rằng bộ tiêu chí của MSCI khắt khe hơn rất nhiều so với FTSE Russell, đặc biệt là các yêu cầu định lượng về quyền tiếp cận bình đẳng của khối ngoại và độ tự do hóa dòng vốn. Tuy nhiên, cần tiến tới số hóa 100% một số thủ tục thông qua một hệ thống đăng ký trực tuyến một cửa.

Theo ông Phụng, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa cải cách sâu rộng về cấu trúc, thể chế và sản phẩm. Để biến thị trường thành "bến đỗ" hấp dẫn, giữ chân dòng vốn ngoại lâu dài thay vì chỉ dòng vốn đầu cơ ngắn hạn, Việt Nam cần tập trung cải cách các nhóm vấn đề cốt lõi, theo ông Phụng.

Tại bản báo cáo gửi khách hàng thị trường cổ phiếu Việt Nam sau khi tham dự tọa đàm "Các chính sách phát triển thị trường vốn của Việt Nam" do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức tại Singapore vừa qua, Ngân hàng UBS cho rằng các cải cách trên thị trường vốn Việt Nam đang diễn ra theo hướng thực chất, có thể đo lường được và đáng tin cậy.

Điều này được thể hiện qua việc thời gian mở tài khoản cho nhà đầu tư đã được rút ngắn từ khoảng 3 - 6 tháng xuống còn 2 ngày. Bên cạnh đó, phần lớn giao dịch hiện được thực hiện theo cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước, giá trị giao dịch trong quý 1-2026 tăng khoảng 50% và tiến độ hoàn thiện các quy định quản lý cũng được đẩy nhanh hơn.

Trong đó, việc triển khai cơ chế CCP được xem là cột mốc quan trọng nhất của thị trường trong ngắn hạn, với mục tiêu đưa vào vận hành từ đầu năm 2027. Tuy nhiên, để cơ chế CCP được triển khai thành công, cần bảo đảm ba yếu tố then chốt, gồm duy trì những cải cách liên quan đến cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước, thực hiện các yêu cầu ký quỹ thông qua công ty chứng khoán thay vì ngân hàng lưu ký, và tối đa hóa hiệu quả bù trừ nghĩa vụ.

Bên cạnh cơ chế CCP, các cấu phần hạ tầng khác của thị trường cũng tiếp tục được chú trọng hoàn thiện, bao gồm hệ thống STP (Straight Through Processing - xử lý tự động hoàn toàn), OTA (Omnibus Account - tài khoản tổng), SBL (cơ chế vay và cho vay chứng khoán), cũng như năng lực tài chính của các công ty chứng khoán.

TP.HCM thăng hạng trên “bản đồ” khởi nghiệp toàn cầu

Tác giả: Đức Thọ / baodautu.vn | 09/06/2026 09:21

Việc TP.HCM lần đầu góp mặt trong top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu cho thấy, các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam đang tiến gần hơn tới sân chơi công nghệ quốc tế.

Tuy nhiên, phía trước vẫn là bài toán về chất lượng tăng trưởng và năng lực tạo ra những doanh nghiệp công nghệ đủ sức cạnh tranh trong khu vực.

Theo Báo cáo Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu 2026 của StartupBlink, TP.HCM tăng 12 bậc, lên vị trí 98 thế giới và lần đầu tiên lọt top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu. Đây cũng là thứ hạng cao nhất của thành phố từ trước đến nay, đồng thời giúp hoàn thành mục tiêu vào top 100 sớm hơn 4 năm so với kế hoạch đề ra cho năm 2030.

Đáng chú ý, StartupBlink đánh giá TP.HCM đứng thứ hai Đông Nam Á về mức độ trưởng thành của hệ sinh thái, với thế mạnh nổi bật ở các lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech) và công nghệ chuỗi khối (blockchain). Kết quả này cho thấy, các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt không còn chỉ tập trung vào thương mại điện tử hay các ứng dụng tiêu dùng, mà đang từng bước tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực công nghệ lõi, tài chính số và đổi mới sáng tạo có hàm lượng tri thức cao.

Thành công trên bảng xếp hạng cũng phản ánh hiệu quả từ các chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo, mà TP.HCM theo đuổi trong nhiều năm qua. Từ thúc đẩy mô hình đổi mới sáng tạo mở, phát triển các trung tâm khởi nghiệp theo hình thức đối tác công - tư đến tổ chức các sự kiện quốc tế như WISE HCMC hay InnoEx, thành phố đang từng bước tạo dựng môi trường kết nối giữa doanh nghiệp khởi nghiệp, nhà đầu tư, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ.

Tuy nhiên, lọt top 100 mới chỉ là bước khởi đầu. Một hệ sinh thái mạnh không được đo bằng số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp hay sự sôi động của các sự kiện, mà bằng khả năng tạo ra những doanh nghiệp công nghệ lớn, có năng lực đổi mới thực chất và mang lại giá trị kinh tế dài hạn.

Trong cuộc đua công nghệ toàn cầu, dòng vốn đầu tư có thể dịch chuyển nhanh, nhưng niềm tin của nhà đầu tư phụ thuộc vào chất lượng môi trường kinh doanh, khả năng bảo vệ sở hữu trí tuệ, nguồn nhân lực công nghệ cao và mức độ cởi mở của các chính sách thử nghiệm.

Để duy trì đà thăng hạng, TP.HCM nói riêng và Việt Nam nói chung cần nhiều doanh nghiệp công nghệ đầu tàu, các quỹ đầu tư nội địa đủ mạnh để đồng hành dài hạn, cùng một môi trường thể chế thực sự khuyến khích đổi mới sáng tạo, thay vì chỉ hướng tới những bước tiến trên các bảng xếp hạng.

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...

Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là AI tạo sinh (generative AI) phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghệ để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn: Địa phương phải trở thành tuyến đầu trong công tác đối ngoại

Tại Hội nghị Lãnh đạo các cơ quan ngoại vụ địa phương năm 2026, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn nhấn mạnh địa phương phải trở thành "tuyến đầu" trong đối ngoại, chủ động triển khai và trực tiếp thụ hưởng từ hoạt động hợp tác quốc tế.

Chiều 10-6, Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị Lãnh đạo các cơ quan ngoại vụ địa phương năm 2026 tại trụ sở Sở Ngoại vụ TP.HCM (phường Sài Gòn).

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn, Chánh Văn phòng Bộ Ngoại giao Nguyễn Hoài Nam và Cục trưởng Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa Lê Thị Hồng Vân đồng chủ trì hội nghị.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Ngô Lê Văn cho biết Đại hội XIV của Đảng đã xác định đối ngoại và hội nhập quốc tế cùng với quốc phòng an ninh là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên.

Nhìn lại thời gian qua, ông Văn đánh giá công tác ngoại vụ địa phương đã có nhiều đóng góp rất quan trọng. Mạng lưới quan hệ đối tác quốc tế của các địa phương ngày càng được mở rộng. Nhiều thỏa thuận hợp tác, quan hệ kết nghĩa được thiết lập và đi vào thực chất.

"Nhiều cơ quan ngoại vụ đã làm tốt vai trò tham mưu cho các cấp chính quyền trong công tác lễ tân, đón tiếp các đoàn, xử lý các vấn đề về biên giới, lãnh sự, bảo hộ công dân", Thứ trưởng Ngô Lê Văn nhận xét.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh ở một số nơi, công tác đối ngoại vẫn được xem là công việc chủ yếu của Trung ương, còn địa phương chỉ giữ vai trò tham gia và phối hợp.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao yêu cầu: "Với nhận thức của Đảng hiện nay, chúng ta cần một bước chuyển trong tư duy nhận thức. Bây giờ địa phương cũng phải đi đầu, phải trở thành tuyến đầu trong đối ngoại. Tất cả các nguồn lực, chính sách tạo thuận lợi về cơ chế hợp tác quốc tế ở cấp Trung ương là để tạo điều kiện, còn nơi trực tiếp triển khai và trực tiếp thụ hưởng kết quả chính là địa phương".

Tại hội nghị, đại diện cơ quan ngoại vụ nhiều tỉnh đã trình bày một số thắc mắc, khó khăn, kiến nghị phát sinh trong thực tiễn công tác đối ngoại thời gian qua, đặc biệt liên quan đến quá trình triển khai Quy định số 392-QĐ/TW về quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại.

Các thắc mắc tập trung vào vấn đề phân cấp, phân quyền, chế độ báo cáo, thẩm quyền tiếp khách và nhà đầu tư nước ngoài, cơ chế tham gia các hoạt động giao lưu biên giới...

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh cho biết TP rất vinh dự được phối hợp với Bộ Ngoại giao đăng cai tổ chức Hội nghị Lãnh đạo các cơ quan ngoại vụ địa phương năm 2026.

Theo ông Thạnh, là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo lớn của cả nước, TP.HCM luôn xác định công tác đối ngoại là một động lực quan trọng cho phát triển.

"Thành phố mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Bộ Ngoại giao, đồng thời tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm với các địa phương nhằm nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới", Phó chủ tịch UBND TP.HCM chia sẻ.

Xung đột tại Trung Đông: Mỹ khẳng định thỏa thuận hòa bình đang ở giai đoạn cuối

Trong bối cảnh Israel và Iran tuyên bố tạm dừng các hành động quân sự mới sau những căng thẳng leo thang gần đây, ngày 9-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết tiến trình thương lượng đang ở 'giai đoạn cuối' và có thể đạt được một thỏa thuận hòa bình tại Trung Đông trong vài ngày tới.

Phát biểu với báo giới tại Washington, Tổng thống Trump cho biết: "Chúng tôi đang ở giai đoạn cuối của một thỏa thuận rất, rất tốt". Khi được hỏi về thời gian cụ thể, ông cho rằng tiến trình này có thể chỉ còn "hai hoặc ba ngày". Trước đó, ngày 8-6, trong bối cảnh Iran và Israel tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào đối phương bất chấp lệnh ngừng bắn đạt được hồi tháng 4, Tổng thống Trump đã kêu gọi hai bên chấm dứt giao tranh ngay lập tức.

Trong khi đó, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance cùng ngày khẳng định Washington sẽ tiếp tục theo đuổi một thỏa thuận với Iran, bao gồm các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với kênh Fox News, ông cho rằng một giải pháp lâu dài cho vấn đề hạt nhân Iran phù hợp với lợi ích của Mỹ và Washington sẽ tiếp tục thúc đẩy mục tiêu này bất chấp quan điểm của Israel.

Tổng thống Trump và một số quan chức Nhà Trắng nhiều lần khẳng định một thỏa thuận với Iran là có thể sớm đạt được, song tiến trình ngoại giao vẫn gặp nhiều trở ngại. Những thông điệp và phát biểu của giới chức Iran và Israel cho thấy vẫn tồn tại khác biệt trong cách tiếp cận liên quan đến các hoạt động quân sự của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon. Iran nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần bao gồm việc chấm dứt các hành động quân sự của Israel nhằm vào Hezbollah tại Lebanon, trong khi Israel cho rằng các chiến dịch nhằm vào lực lượng Hezbollah tại đây vẫn là cần thiết trong khuôn khổ mà Israel cho là "quyền tự vệ".

Về phía Iran, Tổng thống nước này Masoud Pezeshkian ngày 8-6 cho biết trên mạng xã hội X rằng Tehran vẫn duy trì đàm phán, khẳng định các cuộc trao đổi thông điệp với phía Mỹ vẫn đang tiếp diễn thông qua vai trò trung gian của Pakistan. Cùng ngày, phát biểu tại buổi họp báo ở thủ đô Tehran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận tiến trình ngoại giao vẫn đang tiếp diễn nhưng có thể bị ảnh hưởng các diễn biến giao tranh gần đây.

Trong nỗ lực của Islamabad nhằm góp phần giảm căng thẳng giữa Tehran và Washington, mới đây, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi đã có chuyến thăm Tehran và chuyển một thông điệp đặc biệt từ Tổng tham mưu trưởng Quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, tới Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei.

TTXVN

Chiều 10/6, tại Hà Nội, Diễn đàn Tương lai ASEAN (ASEAN Future Forum - AFF) 2026 chính thức bế mạc sau hai ngày thảo luận với chủ đề “Cùng nhau định hình tương lai: Hòa bình, Thịnh vượng và Lấy người dân làm trung tâm”.

Diễn đàn năm nay quy tụ hơn 1.200 đại biểu, bao gồm lãnh đạo cấp cao, các nhà hoạch định chính sách, đại diện tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp, giới học giả, lãnh đạo các thành phố ASEAN, đại diện các đảng chính trị trong khu vực và các đại biểu thanh niên. Đây là số lượng đại biểu tham dự lớn nhất kể từ khi sáng kiến được tổ chức.

Phát biểu bế mạc, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 không chỉ phản ánh những ưu tiên hàng đầu của ASEAN hiện nay mà còn cho thấy sự đồng điệu với các định hướng lớn của khu vực trong giai đoạn mới.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung nêu bật 7 điểm nhấn của Diễn đàn, bao gồm:

Đầu tiên, những vấn đề được đưa ra trong chương trình nghị sự thực sự quan trọng với tất cả chúng ta, với mỗi quốc gia thành viên và các đối tác. Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba được xây dựng để trao đổi về những vấn đề mới nổi và dài hạn.

"Những vấn đề chúng ta đã chứng kiến và lắng nghe trong hai ngày vừa qua chính là những vấn đề chúng ta đã khéo léo lồng ghép trong chương trình nghị sự và là ưu tiên cao của mỗi quốc gia thành viên ASEAN, của cộng đồng, cũng như trong quan hệ với các đối tác. Tôi cũng rất vui mừng thấy rằng có sự đồng bộ giữa Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba và chủ đề của năm Chủ tịch ASEAN năm nay Của Philippines, như Ngài Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chia sẻ trong phát biểu của mình", Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh.

Thứ hai, Diễn đàn năm nay cũng có những điểm mới. Năm nay, Hội nghị Lãnh đạo thành phố ASEAN, Tọa đàm giữa đại diện chính đảng từ các quốc gia thành viên ASEAN, những phiên trao đổi với thanh niên và của khu vực tiểu vùng Mekong lần đầu tiên được tổ chức.

"Chúng tôi hy vọng rằng những sự kiện này giúp chúng ta có thể nuôi dưỡng những liên kết giữa con người, giao lưu con người để xây dựng một cộng đồng bền vững, bao trùm và hướng tới người dân", Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh.

Thứ ba, những trao đổi trong Diễn đàn mang tính thực chất và sáng tạo để có thể báo cáo lên các Nhà lãnh đạo ASEAN cân nhắc. Các đại biểu trao đổi nhiều vấn đề đa dạng, bao gồm những vấn đề dài hạn như tự cường và gắn kết ASEAN, phòng ngừa xung đột và chuyển đổi các mô hình tăng trưởng, phát triển. Các cuộc trao đổi nhấn mạnh việc sử dụng AI bao trùm và an ninh năng lượng; đã có những ý tưởng rất sáng tạo để thúc đẩy chuyển dịch “sản xuất tại ASEAN” thành “sản xuất bởi ASEAN”.

Để chuyển dịch vai trò và vị trí của các quốc gia thành viên ASEAN trong các chuỗi cung ứng trên toàn cầu và thúc đẩy hài hòa các chính sách công nghiệp với các cơ chế chính sách trên toàn thế giới, các diễn giả đã nói về yêu cầu cần có sự cân bằng năng động trong bối cảnh bất ổn khó lường về địa chính trị hiện nay.

Thứ tư, qua trao đổi, tinh thần cộng đồng đã hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết. Những chia sẻ từ các lãnh đạo, các nhà học giả, các đại biểu thanh niên đã cho thấy rằng chúng ta đều quan tâm sâu sắc về an ninh khu vực và việc tuân thủ, tôn trọng luật pháp quốc tế đều là những yếu tố rất cần thiết với phát triển.

"Chúng ta quan ngại bởi 3 “cuộc khủng hoảng nền tảng” như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phân tích và đề cập. Chúng ta chia sẻ nhu cầu để có những biện pháp phòng ngừa đối với sự bất ổn định và ảnh hưởng đối với trật tự quốc tế cũng như những thách thức trong khu vực. Chúng ta quan ngại với những rủi ro đối với chuỗi cung ứng trong khu vực và trên thế giới, những ảnh hưởng của xung đột đối với an ninh năng lượng và an ninh lương thực. Trong bối cảnh của những thách thức này, chúng ta quyết tâm tăng cường sự tự cường, ổn định trong cấu trúc khu vực ASEAN, hướng tới việc triển khai thành công Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045", ông Lê Hoài Trung cho biết.

Thứ năm, các đại biểu cũng đã chia sẻ cam kết hướng tới tương lai của ASEAN, những giá trị của ASEAN và vai trò chiến lược của Hiệp hội. Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc, trong khuôn khổ Diễn đàn, cũng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đạt được những tiến triển của ASEAN trong những năm qua. Chúng ta thấy tại Diễn đàn một con số kỷ lục các đại biểu tham gia bao gồm lãnh đạo của các quốc gia thành viên và đại biểu đại diện cho các đối tác đối thoại của ASEAN.

Thứ sáu, chúng ta thấy được điểm giao thoa về quan điểm trong ASEAN trước những thách thức hiện nay. Tăng cường tự cường và khả năng thích ứng của khu vực là ưu tiên cao của chúng ta, các diễn giả đã nhấn mạnh nhu cầu phải xây dựng một môi trường chiến lược trong dài hạn, chứ không phải chỉ để ứng phó trong ngắn hạn. Chúng ta cũng cần phải hội nhập sâu hơn và không quay lưng lại với những nỗ lực chung của ASEAN. Vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đòi hỏi chúng ta phải có hành động tích cực hơn, chủ động hơn.

Thứ bảy, trong vai trò Ban tổ chức, Bộ trưởng Lê Hoài Trung vô cùng vui mừng với sự quan tâm dành cho diễn đàn năm nay và tình hữu nghị, hợp tác mà các diễn giả, đại biểu, những người bạn, đối tác, đồng nghiệp dành cho Việt Nam.

"Chúng tôi vui mừng nhận thấy diễn đàn sau 3 năm vừa qua đã trở thành một nền tảng ngày càng quan trọng hơn cho tất cả chúng ta để thúc đẩy những nỗ lực chung nhằm xây dựng Cộng đồng ASEAN và củng cố quan hệ của ASEAN với các đối tác quốc tế quan trọng nằm ngoài khu vực", Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung tin tưởng nhiều đại biểu cùng chia sẻ niềm tin rằng Diễn đàn Tương lai ASEAN đã mang lại cho chúng ta một cảm giác vô cùng lạc quan về tương lai.

"Chúng ta đã được nhắc nhở về tầm quan trọng của những thành tựu và câu chuyện thành công mà ASEAN đã đạt được. Chúng ta cũng được trang bị với những ý tưởng mới và những khuyến nghị hành động rất cụ thể có thể giúp ASEAN và Diễn đàn Tương lai ASEAN trở thành một diễn đàn thực sự năng động cho khu vực", Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh.

Vì sao bóng đá Việt Nam chưa thể bứt phá?

Sau hơn hai thập kỷ làm bóng đá chuyên nghiệp, câu hỏi về hướng đi phù hợp vẫn còn bỏ ngỏ.

Bóng đá Việt Nam (1896-2025): Ký ức và khát vọng

Cuốn sách khắc họa chặng đường hơn một thế kỷ của môn thể thao vua tại Việt Nam. Sách đi từ cuộc lật đổ của người Việt trước bóng đá thực dân Pháp, thế hệ cầu thủ Thể Công trưởng thành trong chiến tranh đến danh hiệu Á quân U23 châu Á 2018, vô địch AFF Cup 2018, tứ kết Asian Cup 2019 và lần đầu tiên góp mặt ở vòng loại cuối cùng World Cup 2022, huy chương vàng SEA Games 33.

Vì sao bóng đá Việt Nam chưa thể bứt phá?

Sau hơn hai thập kỷ làm bóng đá chuyên nghiệp, câu hỏi về hướng đi phù hợp vẫn còn bỏ ngỏ.

VFF và VPF đã tổ chức không biết bao nhiêu chuyến đi để quan sát, giao lưu, học hỏi các nền bóng đá chuyên nghiệp hàng đầu từ châu Á qua châu Âu, nhưng 1/4 thế kỷ đã trôi qua kể từ khi chuyển từ bóng đá thời bao cấp qua bán chuyên nghiệp, rồi chuyên nghiệp, bóng đá Việt Nam vẫn loay hoay chưa tìm được lộ trình với kế hoạch, chiến lược rõ ràng để phát triển. Thật đáng tiếc khi đến nay chúng ta vẫn luẩn quẩn, chưa học được mô hình bóng đá chuyên nghiệp nào để áp dụng phù hợp với đất nước, con người Việt Nam.

Ở đây, tôi không nói về những nền bóng đá châu Âu hàng đầu thế giới như Anh, Tây Ban Nha, Đức, Pháp, Ý vì quá tầm với, họ giống như là những học vị tiến sĩ, còn trình độ bóng đá Việt Nam vẫn còn là tiểu học.

Tôi cũng không nói đến hiện tượng của bóng đá thế giới trong hai năm qua là Mỹ, đặc biệt là Saudi Arabia với cách làm đổ tiền tấn cũng không phải là mô hình để bóng đá Việt Nam đi theo.

Còn Mỹ thì có một ông chủ nổi lên là danh thủ David Beckham, với "siêu sao của các siêu sao" Messi, vừa tổ chức thành công FIFA Club World Cup 2025 phiên bản mới 32 đội tham dự, chính thức trở thành một "mỏ vàng" cho FIFA, mang về doanh thu khổng lồ hai tỷ USD, chi tiền thưởng khủng cho các đội tham dự lên đến một tỷ USD. Tất cả đã khẳng định vị thế của tổ chức này như một thương hiệu toàn cầu. Chắc chắn là không thực tế với bóng đá Việt Nam nếu bàn đến chuyện học mô hình từ Mỹ.

Tôi chọn và phác họa về hai nền bóng đá hàng đầu châu Á là Nhật Bản, Hàn Quốc và Uzbekistan - nền bóng đá quen thuộc với Việt Nam từ trận chung kết U23 châu Á 2018 - họ đã sớm đoạt vé dự vòng chung kết World Cup 2026 sau vòng loại thứ ba World Cup 2026 khu vực châu Á.

Với Thái Lan, tôi chỉ nói sơ qua. Vì Thái Lan tuy hơn rất nhiều mặt so với mặt bằng chung Đông Nam Á, nhưng về thành tích cao nhất ở vòng loại World Cup cũng như muốn vươn ra tầm cao châu Á thì cũng chưa hơn được Việt Nam. Indonesia thì học từ những điều chưa được của Thái Lan, Việt Nam để có cách làm mới, định hướng mới khiến bóng đá khu vực cũng như là châu Á phải nhắc đến nhiều về sự vươn lên của họ.

Đặng Hoàng

Saigon Books và NXB Thế giới

Khát vọng 2045: Khi nông dân trở thành động lực phát triển quốc gia

Khát vọng đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 đã được xác lập rõ ràng trong các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đó không chỉ là một mục tiêu kinh tế, mà là một tầm nhìn chiến lược về vị thế quốc gia, về chất lượng cuộc sống của người dân, và về tương lai dân tộc. Nhưng lịch sử phát triển cho thấy: khát vọng, dù lớn đến đâu, cũng không tự trở thành hiện thực. Nó chỉ trở thành hiện thực khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể, có tổ chức và có trách nhiệm. Và trong hành trình ấy, một câu hỏi lớn cần được trả lời thẳng thắn: ai là lực lượng trung tâm để hiện thực hóa khát vọng 2045? Câu trả lời, nếu nhìn một cách toàn diện và thực chất, chính là: người nông dân Việt Nam.

Tối 7/6, nghệ sĩ Vstra lên tiếng về việc bản phái sinh ca khúc Hôn vào đây đi được tạo bằng AI xuất hiện trong chương trình nhạc hội ở Mỹ Đình diễn ra tối 6/6.

"Ngay sau khi ghi nhận sự việc, chúng tôi đã chủ động liên hệ với ban tổ chức chương trình K-Pulse Hanoi 2026 để xác minh sự việc, thông báo và làm rõ các vấn đề pháp lý về quyền sở hữu trí tuệ. Song, cho đến nay, chúng tôi vẫn chưa nhận được phản hồi chính thức từ phía ban tổ chức", phía nghệ sĩ lên tiếng.

Theo Vstra, bản phái sinh được sử dụng trong chương trình chưa được cấp phép sử dụng, dẫn đến những rủi ro pháp lý không đáng có.

Do đó, nghệ sĩ cần sự phối hợp nhanh chóng từ ban tổ chức để xử lý cũng như ngăn chặn việc tiếp tục sử dụng bản phái sinh này, nhằm đảm bảo trải nghiệm thưởng thức nghệ thuật trọn vẹn của khán giả.

Phía Vstra đang phối hợp với đội ngũ pháp lý để rà soát các vấn đề liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời khẳng định luôn sẵn sàng hợp tác với các đơn vị tổ chức sự kiện trên tinh thần tôn trọng quyền tác giả. Hiện ban tổ chức chưa có phản hồi về sự việc.

Ở concert tối 6/6, rapper Jay Park thực hiện một đoạn vũ đạo trên nền ca khúc Hôn vào đây đi phiên bản remix AI, khuấy động khán giả có mặt tại sân Mỹ Đình. Phần vũ đạo kéo dài chưa đầy một phút.

Cách đây một tháng, Vstra cũng bức xúc lên tiếng về việc giọng hát bị can thiệp bằng công nghệ AI và trục lợi trái phép. Nữ ca sĩ gay gắt lên tiếng: "Tôi chưa bao giờ cấp quyền cho ai lấy giọng mình làm giọng ca trí tuệ nhân tạo (vocal AI) rồi remix vinahouse vớ vẩn. Vậy mà có một số đơn vị còn vô tư đăng tải lên các nền tảng nhạc số (DSPs) để kiếm tiền?".

Tối 6/6, đêm đầu tiên của lễ hội nhạc nước K-Pulse Hanoi gây chú ý với loạt sao PSY, Jay Park, Sandara Park, fromis_9, BamBam (GOT7), Baby DONT Cry. Mỗi nghệ sĩ biểu diễn từ 20-30 phút.

Một số hình ảnh ghi nhận tại sân vận động cho thấy concert chưa thể lấp đầy sân, nhiều ghế bị bỏ trống ở các hạng vé. Đêm diễn thứ hai tổ chức tối 7/6, thu hút đông khán giả hơn.

Khâu bán vé của concert cũng không mấy sôi động. Ngày 1/6, ban tổ chức bất ngờ thông báo điều chỉnh giá vé với mức giảm lên tới 35% cho toàn bộ hạng vé. Chương trình ưu đãi được áp dụng từ 14h cùng ngày đến hết 7/6.

Theo công bố ban đầu, giá vé dao động từ 1,5-6,5 triệu đồng. Sau khi áp dụng chương trình ưu đãi, mức giá giảm xuống đáng kể, cao nhất gần 5 triệu đồng.